وظايف و اختيارات کتابخانه مرکزي وظايف و اختيارات کتابخانه مرکزي

کتابخانه مرکزي و مرکز اسناد دانشگاه علوم پزشکي ايلام:

کتابخانه گنجينه اي است فرهنگي که در آن مجموعه هايي از اطلاعات و دانش بشري گرد آمده است . بنابراين کتابخانه در هر سازمان و نهادي به ويژه مراکز تحقيقاتي و دانشگاهي به منزله قلب آن سازمان محسوب ميشود.

کتابخانه مرکزي و مرکز اسناد دانشگاه علوم پزشکي ايلام واحدي است زير نظر معاونت تحقيقات و فناوري دانشگاه که خريد و جمع آوري کليه منابع مورد نياز مراجعان به اين واحد را پيشنهاد مينمايد و به تناسب نياز در کتابخانه مرکزي و ديگر کتابخانه هاي دانشگاه در اختيار مراجعين قرار مي دهد.

واحد خدمات فني Technical Services:

واحد خدمات فني کتابخانه از سه بخش پورتال و نرم افزار، بخش مجموعه سازي و سفارشات ، بخش فهرستنويسي و رده بندي تشکيل شده است.

بخش پورتال Portal Division:

پورتال محلي براي ارائه متمرکز اطلاعات و خدمات کتابخانه، کنترل مرکزي زير سايت ها و در عين حال آرشيوي جهت دسترسي يکپارچه و مجتمع به اطلاعاتي از قبيل آرشيو مدارک و ساير مستندات است.

پورتال کتابخانه اي مجموعه اي است که امکانات لازم براي تهيه، سازماندهي، دسترسي، جستجو، استخراج، تفسير، انتقال، نگهداري و انسجام منابع اطلاعاتي را فراهم مي آورند، به نحوي که اين منابع با وجود سطوح دسترسي به سادگي در دسترس باشند. به اين ترتيب، پورتال اطلاعاتي يک نقش اساسي در هماهنگي و تحرک در ديجيتالي کردن فعاليت ها در کتابخانه ها و مراکز اسناد و آرشيو خواهد داشت.

فعاليتهاي مربوط به نرم افزار و پورتال کتابخانه :

-          بررسي و رسيدگي به مشکلات نرم افزار کتابخانه مرکزي( digilib).

-          بررسي و برطرف کردن مشکلات نرم افزر کتابخانه دانشکده هاي  پزشکي و پيراپزشکي.

-          نصب نرم افزار digilib  بر روي سيستم کتابخانه هاي دانشکده هاي مذکور.

-          رسيدگي و پيگيري امور مربوط به serverمرکزي و کتابخانه هاي دانشکده ها بصورت جداگانه.

 -          آموزش و راهنمايي و رفع اشکالات مربوط به digilibکتابخانه هاي دانشکده ها.

-          مديريت پورتال کتابخانه، به روزرساني صفحات پورتال و ارسال به موقع اطلاعات جديد بر روي آن.

-          تشخيص و رفع اشکالات موجود و اعلام شده در پورتال کتابخانه از سوي کاربران، همکاران و کتابخانه هاي تابعه.

-          بررسي و رسيدگي به پيشنهادات و نظرات کاربران در خصوص صفحات و امکانات پورتال.

-          تهيه برنامه هاي آموزشي براي کاربران و همکاران کتابخانه هاي تابعه.

-          کنترل کاربران و عملکرد آنها بر روي پورتال.

-          تاييد ثبت نام کاربران پورتال و کتابخانه مرکزي.

-          تعريف کاربران سيستمي براي نرم افزار کتابخانه و پورتال.

-          تنظيمات skinبر روي پورتال کتابخانه.

-          تنظيمات و ويرايش لينکها و تصاوير و ... اضافه شده به پورتال.

-          پيگيريهاي مربوط به ارتقاء سيستم نرم افزاري کتابخانه.

بخش مجموعه سازي و سفارشات:  Acquisition & Orders Division

اين بخش مسئوليت تهيه و سفارش انواع منابع و مواد اطلاعاتي مورد نياز کتابخانه مرکزي را به عهده دارد . محور انتخاب منابع براي کتابخانه مرکزي نيازهاي بالفعل و بالقوه اساتيد، دانشجويان و دانش پژوهان دانشگاه مي باشد . از جمله فعاليت هاي مستمر اين بخش، کنترل و روزآمد نگهداشتن موجودي منابع کتابخانه است.

تهيه و سفارش کتب فارسي ولاتين ،ebookبه ويزه از نمايشگاه هاي كتاب ، دريافت منابع اهدايي و رايگان در زمره امور جاري اين بخش است.

ازجمله فعاليت هاي بخش مجموعه سازي :

_      ارتباط ومکاتبه با ناشران جهت ديافت اطلاعات وکاتالوگهاي کتب ومنابع

_      تهيه فرمهاي نيازسنجي منابع جهت تنظيم ليست منابع موردنيازمراجعين (دانشجويان،اعضاي هيئت علمي و گروههاي آموزشي )جهت سفارش وخريد درنمايشگاههاي بين المللي ياداخلي

_ارتباط مداوم باگروههاي آموزشي جهت اعلام منابع ورفرنسهاي به روز در بازارنشروتوزيع منابع (منابع لاتين ،فارسي وebook)

_      کنترل ونظارت برليست ها ي تنظيم شده براي خريد منابع به منظور جلوگيري از خريدهاي تکراري ومديريت واصلاح ليست هاي در دست سفارش ساير واحدهاي مختلف 

_      حضور در نمايشگاههاي محلي وبين المللي وخريد مستقيم از نمايشگاه وتهيه منابع درخواستي وپيگيري کسريهاي خريد از طريقارتباط و مکاتبه با ناشران

_      آماده سازي وفهرست نويسي منابع فارسي خريداري شدهرکتابخانه مرکزي و کتابخانه معارف

_      تعيين سياست کلي وجين واهدا منابع مجموعه براساس (منابع فرسوده،مازاد،ويرايش قديمي...)

بخش فهرستنويسي و رده بندي  Cataloging & Classification  Services Division:

با توجه به گسترش دانش و اطلاعات و کشف زمينه هاي متنوع علمي و انجام تحقيقات و پژوهشهاي فراوان ، ضرورت سازماندهي و نظم بخشي به اين يافته ها و مجموعه هاي علمي براي بازيابي سريع و آسان اين منابع از مسائل و دغدغه هاي مهم هر کتابخانه اي به خصوص کتابخانه هاي دانشگاهي و مراکز علمي و پژوهشي است. انجام اين امر به عهده بخش فهرستنويسي و رده بندي ميباشد که انواع منابع علمي ارسالي به کتابخانه را با توجه به روشهاي خاص و استاندارد بين المللي سازماندهي کرده و هرکدام را در بخشهاي معين و مربوطه در معرض استفاده مراجعين قرار ميدهد. فهرست نويسي و رده بندي منابع به مراجعه کننده اين امکان را مي دهد در حداقل زمان و آسانترين روش به منبع مورد نياز خود دسترسي داشته باشد. و در چيدمان منابع در قفسه ها و بازيابي سريع و آسان منابع، کتابداران و مراجعين را ياري مي دهد.

براي هر کتابي که فهرست ميشود مراحل زير بايد انجام شود:

-      اختصاص يک شماره ثبت مشخص به هر کتاب و درج در دفتر ثبت کتابخانه

-      بررسي کتاب مورد نظر در فهرست موجود در کتابخانه جهت جلوگيري از فهرست نويسي تکراري

-     جستجو در منابع کتابخانه اي ديگر از جمله کتابخانه هاي پزشکي ديگر دانشگاهها ي علوم پزشکي کشوربراي        کتابهاي فارسي وسايتهاي nlmوlcبراي  کتابهاي لاتين جهت يکسان سازي موضوعات ورده هاي کتابها

-     فهرست نويسي توصيفي که بايد مطابق با قواعد فهرست نويس انگلو امريکن انجام گيرد وشامل تععيين سرشناسه  وعنوان است .

-    فهرست نويسي تحليلي که تعيين موضوع کتاب مطابق با سرعنوانهاي موضوعي کتابخانه ملي پزشکي کنگره ((meshاست .

-     دادن شماره رده بندي که اين شماره نشانگر مکان تعيين کتاب در قفسه کتابخانه و حاوي اطلاعاتي نظير سال انتشار و شماره نسخه وجلد وموضوع کتاب است.

-      ورود اطلاعات تعيين شده براي هر کتاب  به نرم افزار کتابخانه

-      وارد کردن شماره ثبت اختصاص داده شده به هر کتاب در نرم افزار کتابخانه

-      آماده سازي کتاب که شامل چاپ و الصاق ليبل عطف وبارکد مخصوص هر جلد کتاب است جهت ورود به مخزن کتابخانه .

بخش کتابخانه ديجيتال پزشکي Medical Digital Library Division:

وزارت بهداشت و درمان جهت دسترسي به مقالات لاتين و سهولت پژوهش، تعدادي از پايگاههاي اطلاعاتي آنلاين در زمينه علوم پزشکي را خريداري کرده و در اختيار دانشگاههاي تابعه در کل کشور قرار داده است. استفاده از اين منابع در محيط دانشگاه امکان پذير بوده و در صورتي که کاربر بخواهد از منابع بيرون از دانشگاه استفاده کند بايد در کتابخانه ديجيتال پزشکي ثبت نام نمايد. بعد از رجيستري و دريافت کد کاربري و رمز عبور کاربر قادر خواهد بود از هر کجاي کشور حتي خارج از کشور از منابع استفاده کند. ثبت نام اوليه نيز بايد در محيط دانشگاه صورت گيرد.

آدرس کتابخانه ديجيتال پزشکي:www.Inlm.org
ضمنا جهت آموزش نحوه استفاده از منابع ديجيتال پزشکي در فواصل زماني مناسب، کارگاههاي کوتاه مدت برگزار مي گردد. در صورت نياز به هرگونه آموزش دانشجويان مي توانند روزهاي يکشنبه و دوشنبه به واحد ديجيتال کتابخانه مرکزي مراجعه کنند.

قابل ذکر است که برگزاري کارگاهها بسته به درخواست هاي گروهي دانشجويان و به حد نصاب رسيدن تعداد مراجعان مي باشد. در صورت تقاضاي دانشجويان براي کلاس و يا کارگاه آموزشي جهت استفاده از منابع ديجيتال، اين واحد آمادگي ارائه خدمات فوري را دارد. راهنماي استفاده از منابع بر روي سايت دانشگاه به آدرس  www.medilam.ac.ir به صورت يک لينک در بخش کتابخانه مرکزي موجود مي باشد.

بخش امانت Loan Division:

پويايي هر کتابخانه مستلزم ارائه خدمات مناسب، مداوم و روزآمد است. به عبارتي ديگرهويت هر کتابخانه نزد کاربران با ارائه خدمات آن شناخته مي شود. تمام فعاليت هاي کتابخانه (گزينش، فراهم آوري، سازماندهي و دسترس پذيرکردن منابع) در جهت ارائه خدمات به استفاده کنندگان است و بيشترين نمود آن در قسمت امانت مي باشد. مهمترين وظيفه اين بخش، امانت دادن کتابهاي غير مرجع است. اکثر کتابهاي موجود در بخش امانت، جزء منابع تخصصي به شمار مي آيند که در دو دسته اصلي :

کتابهاي فارسي و کتابهاي لاتين رده بندي شده اند و تقريبا جوابگوي نيازهاي تحقيقاتي همه دانشجويان مي باشد.

بخش مرجع Reference division:

بايد دانست که کتاب مرجع به کتابي گفته مي شود که نياز به مطالعهکامل آن نيست. هيچ گاه نبايد به کتب مرجع يا رفرنس بي توجه بود. چون حجمعظيمي از اطلاعات مهم در اين کتب نهفته است. کتابهاي مرجع شامل ديکشنري ها،دايره المعارف ها، اطلسها، رفرنسها، پايان نامه ها و طرحهاي تحقيقاتي ميباشند.

يک اصل مهم در استفاده از منابع مرجع اين است که هيچ کتاب مرجعي از کتابخانه بيرون نخواهد رفت.

بخش نشريات Periodicals Division:

اين بخش شامل دو بخش نشريات فارسي و لاتين است که زمينه موضوعي آنها علوم پزشکي مي باشد. استفاده از مجلات فقط در داخل کتابخانه امکان پذير بوده و در صورت نياز به مقاله اي از مجلات موجود، امکان کپي گرفتن در داخل کتابخانه وجود دارد.

دانشگاه علوم پزشکي ايلام براي سهولت دستيابي کاربران به مقالات فارسي پزشکي پايگاه اطلاعاتي بانک نشريات پزشکي کشور را خريداري کرده است و کاربران مي توانند تا 10000 مقاله را دانلود کنند. استفاده از پايگاه فقط در محيط  دانشگاه امکان پذير مي باشد. آدرس پايگاه:www.magiran.com  مي باشد.

بخش معارف اسلامي Islamic Teachings Division: کتابخانه معارف از سال 1387 بعنوان بخشي مجزا در کتابخانه مرکزي فعاليت خود را آغاز کرده و شامل 1808 عنوان (3828 جلد) کتاب فارسي و 11 عنوان نشريه در موضوعات فلسفه و دين، عرفان و اسلام، ادبيات و تاريخ ... مي باشد.